nadartykulem


Czy niska masa urodzeniowa u noworodka, a następnie szybka kompensacja wzrostu to powód do radości dla mamy, czy raczej do uważnej obserwacji pociechy? - na pytania rodziców odpowiada dr Tomasz Skrzypek.*

TuDzieci: Czym jest niska masa urodzeniowa?

Tomasz Skrzypek: Niska masa urodzeniowa to masa noworodka poniżej 2500g w momencie urodzenia. W Polsce każdego roku rodzą się dzieci z niska masą urodzeniową. Raport Ministra Zdrowia z 2006 wykazuje największy odsetek urodzeń dzieci z niską masą ciała w województwie zachodniopomorskim (6,8%),  a najniższy w podlaskim (4,9%).

TD: Czy należy się w związku z tym martwić niską masą urodzeniową naszego dziecka?

TS: Tak, pomimo, że niska masa urodzeniowa nie szkodzi w jakiś szczególny sposób noworodkowi.

TD: Co więc stanowi problem?

TS: Problem tkwi w zaburzeniach pojawiających się w późniejszym rozwoju dziecka, a także możliwych konsekwencjach objawiających sie już w wieku dorosłym. Niska masa urodzeniowa to jeden z objawów zespołu IUGR – tj. wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu ( ang: intrauterine growth retardation). W Polsce IUGR jest diagnozowany corocznie u 6% noworodków.

TD: Czy niska masa urodzeniowa świadczy o IUGR, czy są też inne wyznaczniki tego schorzenia? Na jakiej podstawie możemy podejrzewać IUGR u noworodka?

TS: Obecnie przyjmuje się trzy kryteria, które muszą być obecne aby  diagnozować IUGR u noworodka: niska masa urodzeniowa, szybka kompensacja masy urodzeniowej oraz to, że  kompensacja masy urodzeniowej wiąże się ze znaczącym otłuszczeniem organizmu.

TD:  Czyli wcale nie jest korzystne szybkie nabieranie masy przez nasza pociechę?

TS: Wzrost noworodka jest jak najbardziej wskazany (śmiech), należy obserwować tylko czy nie jest to powiązane z nadmiernym otłuszczeniem.

TD: Dlaczego otłuszczenie organizmu stanowi niepokojący czynnik?

TS: Otłuszczenie organizmu, zwłaszcza narządów wewnętrznych zwiększa ryzyko wystąpienia w późniejszym wieku szeregu chorób tzw. cywilizacyjnych...

TD: Czyli istnieje związek pomiędzy niekorzystną masą urodzeniową a schorzeniami w starszym wieku?

TS: Jak najbardziej, doskonale Pani dedukuje. Obecnie w literaturze zaczynają pojawiać się doniesienia łączące IUGR z powszechnie obecnymi chorobami opisywanymi jako tzw. choroby cywilizacyjne - nadciśnieniem tętniczym, cukrzyca,  a także podatnością na choroby układu krwionośnego. Tak naprawdę choroby cywilizacyjne są chorobami u których powstania leży niewłaściwe odżywianie, jak się wydaje zwłaszcza to w okresie płodowym.

TD: Czyli choroby cywilizacyjne nie są tak naprawdę chorobami cywilizacyjnymi, brzmi to trochę paradoksalnie?

TS: Trochę tak, jednak jak wspomnieliśmy wcześniej - noworodki z IUGR w późniejszym okresie wykazują zaburzenia rozwojowe, a ich konsekwencje są widoczne w dorosłym życiu. Wiele badań wskazuje na częstsze występowanie otyłości, cukrzycy typu I oraz nowotworów w grupie dorosłych u których zdiagnozowano IUGR w okresie noworodkowym w odniesieniu do grupy „zdrowych” dzieci. Ciekawy i warty zastanowienia jest też fakt , że u osób ze zdiagnozowanym IUGR ryzyko wystąpienia w późniejszym etapie życia tzw. chorób cywilizacyjnych typu cukrzyca typu II, otyłość, nadciśnienie, nowotwory (białaczka, rak jajnika) czy też chorób o podłożu sercowo-naczyniowym zwiększa się około 3 krotnie.

TD: Czy to ma coś wspólnego z zespołem X?

TS: Istotnie, przygotowała się Pani.(śmiech) z jakich źródeł Pani korzystała? Tak, jak najbardziej. Pełen obraz zaburzeń wymienionych wcześniej, określa się jako zespół metaboliczny - albo w skrócie syndrom X. Aby zdiagnozować syndrom X należy wykazać u osoby co najmniej  3 z 5 objawów.

TD: Jakie to objawy?

TS: Podniesione ciśnienie tętnicze, otyłość, zwiększone stężenie triglicerydów i cukru we krwi oraz obniżone stężenie frakcji HDL w osoczu czyli tego dobrego cholesterolu.

TD: Troszkę odbiegliśmy do naszych noworodków, - wracając do IUGR - czy w jakiś sposób można zapobiec przekształceniu się IUGR w syndrom X?

TS: Nie ma na to jeszcze szerszych badań, ale wszystko wskazuje na to, że odpowiednio zbilansowana dieta może zapobiec rozwojowi zespołu X. Noworodek z IUGR jest  narażony od samego początku na rozwój chorób o podłożu cywilizacyjnym, stąd też należy opracować program profilaktyczny w celu obniżenia zachorowalności na tego typu choroby. W tym momencie łatwiej jest zapobiegać powstaniu IUGR w trakcie ciąży niż później leczyć, ponieważ jak dotąd nie opracowano żadnych programów żywieniowych dla dzieci ze zdiagnozowanym IUGR. Wiele danych wskazuje jednak na możliwość stworzenia strategii żywieniowych redukujących niekorzystny wpływ IUGR na dziecko.

TD: Czyli największy wpływ ma odżywianie matki?

TS: Dokładnie, główną przyczynę  urodzenia noworodka z IUGR upatruje się w źle zbilansowanej diecie matki, tzn. zły stosunek białka i kalorii w diecie w trakcie ciąży.

TD: Jednak w tym momencie nie ma sposobu, ani terapii zapobiegającej wystąpieniu IUGR?

TS: Nie ma, jedynym środkiem zapobiegawczym jest prawidłowo zbilansowana dieta, bogata w nieprzetworzone surowce, owoce ryby, oleje roślinne. Miejmy więc nadzieję, że uda się opracować program profilaktyczny ponieważ wciąż obserwuje się stosunkowo duży odsetek narodzin dzieci z niską masą urodzeniową. W krajach rozwijających się ilość urodzeń sięga 11 % porodów. W krajach rozwiniętych wynosi 8-9%, a w USA 10%. Warto zwrócić uwagę na późniejsze koszty opieki nad osobami cierpiącymi na syndrom X, są to olbrzymie nakłady finansowe.

TD: Wynika z tego, że najlepsze co mama może zrobić dla swojego dziecka to dbać o swoją dietę?

TS: Tak, i dbać o dietę naszych dzieci, zwrócić uwagę co zawierają batony i słodycze, to są trucizny. Natomiast owoce, świeże warzywa i nieprzetworzone jedzenie to najlepsze co możemy dać naszym dzieciom. Wymaga to trochę wysiłku ze strony rodzica, no bo trzeba przygotować takie posiłki, ale na pewno zaowocuje. Ważnym aspektem jest także edukacja dziadków i wytłuczenie im „wyższości” jaja kurzego nad jajkiem niespodzianką (śmiech). To jest tak, że użyje powiedzenia przytaczanego przez jednego z ekspertów w dziedzinie IUGR: czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci.

Przydatne informacje:
http://stages-pregnancy.com/the-pregnancy-complications-2/fetal-growth-restriction.html

http://www.forumginekologiczne.pl/txt/a,159,0,iugr-przyczyny-rozpoznanie-i-leczenie

http://www.americanpregnancy.org/pregnancycomplications/iugr.htm

tomportraitsmall1* dr Tomasz Skrzypek, Laboratorium Mikroskopii Elektronowej KUL, zajmuje się rozwojem układu pokarmowego w okresie postnatalnym oraz wpływem czynników zawartych w diecie na rozwijający się układ pokarmowy.

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Wszystkie zasady ich używania wraz z informacjami o sposobie wyrażania i cofania zgody na używanie cookies, opisaliśmy w Polityce prywatnościAkceptuję